Tính đến ngày 24/8, 12 ngân hàng đã đăng ký tham gia chương trình tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) với tổng quy mô 408.000 tỷ đồng. Đây là kết quả sau nửa tháng Ngân hàng Nhà nước kêu gọi các nhà băng hạ chi phí vốn cho nhóm doanh nghiệp vốn khó vay nhất thị trường.
Big4 đăng ký 220.000 tỷ, khối tư nhân góp 188.000 tỷ
Bốn ngân hàng quốc doanh chiếm quá nửa quy mô chương trình. Agribank đăng ký 70.000 tỷ đồng, ba đơn vị còn lại là BIDV, Vietcombank và VietinBank mỗi bên 50.000 tỷ đồng.
Tám ngân hàng tư nhân gồm SHB, MSB, Sacombank, BVBank, Nam A Bank, NCB, Saigonbank và TPBank đăng ký tổng cộng 188.000 tỷ đồng, với mức giảm lãi suất dao động 0,5–2% tùy lĩnh vực.
Điều kiện đi kèm: lãi suất thấp hơn ít nhất 1% và miễn giảm phí
Yêu cầu Ngân hàng Nhà nước đặt ra là cho vay với lãi suất thấp hơn ít nhất 1% so với bình quân cùng kỳ hạn, kèm miễn giảm phí dịch vụ nếu có. Tại buổi làm việc giữa tháng 8, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu ngành ngân hàng tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, đổi mới phương thức thanh tra, giám sát và cảnh báo rủi ro; các tổ chức tín dụng phải giảm chi phí và ổn định mặt bằng lãi suất để hạ thực chất lãi vay.
Trước đó, ACB và VINASME đã ký hợp tác theo hướng tương tự, cho thấy chuẩn “thấp hơn 1%” đang được các nhà băng lấy làm mốc chung.
Vì sao gói này đáng chú ý: chỉ 8,8% SME vay được vốn
Theo dữ liệu FiinGroup, đến cuối tháng 7, tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được vốn vay chỉ đạt 8,8%, trong khi nhóm quy mô lớn đạt hơn 47%. Khoảng cách này ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng duy trì hoạt động liên tục và mở rộng của khối SME.
Ngân hàng đang chọn ai
FiinGroup nhận xét các tổ chức tài chính có xu hướng chọn lọc khách hàng đã hoạt động đủ lâu.
“Gần 85% doanh nghiệp nhỏ vay vốn hoạt động trên 5 năm”.
Nói cách khác, doanh nghiệp mới thành lập hoặc vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh gần như đứng ngoài dòng vốn ngân hàng, dù có phương án kinh doanh rõ ràng. Đây cũng là nhóm chịu tác động mạnh khi quy định về đăng ký doanh nghiệp và góp vốn siết chặt.
VCCI đề xuất chuyển từ thế chấp sang dòng tiền
Báo cáo kinh tế tư nhân do VCCI phát hành hồi tháng 5 chỉ ra khó tiếp cận vốn tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp, nhất là khi chi phí nguyên vật liệu và logistics liên tục nhích lên. Tổ chức này kiến nghị:
Đẩy nhanh chuyển đổi mô hình cho vay, từ phụ thuộc tài sản thế chấp sang dựa trên dòng tiền, phương án kinh doanh và chuỗi giá trị.
Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn tiêu chí thẩm định tín dụng phi tài sản.
Mở rộng phạm vi tài sản bảo đảm sang tài sản vô hình và tài sản hình thành trong tương lai.
Doanh nghiệp và nhà đầu tư nhượng quyền nên đọc gói này thế nào
Con số 408.000 tỷ đồng là quy mô đăng ký, không phải hạn mức đã giải ngân. Điều quyết định vẫn nằm ở khâu thẩm định, và tiêu chí “hoạt động trên 5 năm” cho thấy hồ sơ tài chính có lịch sử mới là thứ ngân hàng nhìn trước tiên. Doanh nghiệp muốn tận dụng đợt này nên chuẩn bị sớm ba thứ: báo cáo tài chính minh bạch, dòng tiền có thể chứng minh qua tài khoản, và hợp đồng đầu ra làm cơ sở cho phương án vay.
Với người đang cân nhắc mở một điểm kinh doanh theo mô hình nhượng quyền, mặt bằng lãi suất thấp hơn 0,5–2% có thể thay đổi bài toán dòng tiền năm đầu. Nhưng ngân hàng hiếm khi cho vay dựa trên thương hiệu mà bên nhận quyền định mở; họ nhìn vào pháp nhân, tài sản bảo đảm và kinh nghiệm vận hành của chính người vay. Điều này giải thích vì sao phần lớn thương vụ mua nhượng quyền vốn nhỏ tại Việt Nam vẫn dựa vào vốn tự có hoặc vốn góp từ nhóm bạn bè, thay vì tín dụng ngân hàng.
Về dài hạn, đề xuất cho vay dựa trên dòng tiền của VCCI mới là thay đổi đáng theo dõi. Nếu tiêu chí thẩm định phi tài sản được ban hành, các mô hình có dữ liệu bán hàng minh bạch — chuỗi bán lẻ, cửa hàng nhượng quyền có POS tập trung — sẽ ở vị thế thuận lợi hơn hẳn so với hộ kinh doanh truyền thống. Đây cũng là khoảng trống mà thị trường vốn tư nhân đang cố lấp, như đã thấy qua khoảng trống vốn ở vòng Series A tại Việt Nam.
Nguồn: VnExpress — 12 ngân hàng cam kết rót hơn 400.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ
Xem thêm


