
Nhượng quyền PizzaExpress là câu hỏi ngày càng được nhắc tới trong giới đầu tư F&B Việt Nam, khi thương hiệu casual dining Anh quốc này đẩy mạnh mở rộng quốc tế bằng nhượng quyền. Bài viết tổng hợp những gì có thể kiểm chứng về mô hình PizzaExpress nhượng quyền, hệ thống thị trường hiện tại, và điều nhà đầu tư Việt cần làm rõ trước khi ngồi vào bàn đàm phán.
Trả lời ngắn. PizzaExpress ưu tiên đối tác đã có kinh nghiệm vận hành nhà hàng phục vụ tại bàn và có khả năng ký hợp đồng phát triển nhiều điểm bán, chứ không bán nhượng quyền lẻ cho nhà đầu tư cá nhân. Đây là mô hình casual dining, không phải QSR giao hàng, nên bài toán mặt bằng, đội bếp và thời gian gây dựng khách hoàn toàn khác. Việt Nam hiện chưa nằm trong danh sách thị trường quốc tế trên website chính thức của thương hiệu, nghĩa là quyền phát triển thị trường về lý thuyết vẫn còn để ngỏ.
PizzaExpress ra đời tại London năm 1965, do Peter Boizot sáng lập sau khi nhận ra London khi đó thiếu pizza kiểu Ý đúng nghĩa. Ông nhập lò nướng từ Naples, mời một đầu bếp pizza từ Sicily, và mở nhà hàng đầu tiên trên phố Wardour, khu Soho ngày 27/3/1965. Chuỗi niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán London năm 1993.
Sau nhiều lần đổi chủ, tháng 7/2020 thương hiệu được các trái chủ tiếp quản qua thỏa thuận hoán đổi nợ thành vốn với chủ sở hữu khi đó là Hony Capital, hệ quả của giai đoạn đóng cửa vì đại dịch. Cấu trúc sở hữu hiện nghiêng về các quỹ tài chính, và điều đó ảnh hưởng trực tiếp tới cách công ty mở rộng: ưu tiên nhượng quyền quốc tế thay vì tự bỏ vốn mở nhà hàng ở thị trường mới.
Với nhà đầu tư, đây là chi tiết đáng đọc kỹ. Một thương hiệu do quỹ tài chính nắm thường đặt chỉ tiêu mở rộng rõ ràng và có thể thay đổi chiến lược khi đổi chủ. Cách đọc cấu trúc này được bàn kỹ hơn trong bài nhượng quyền Hooters và bài học thẩm định bên nhượng quyền.
Theo trang quốc tế chính thức của PizzaExpress, chuỗi hiện có hơn 360 nhà hàng tại Anh và Ireland, cùng 7 địa điểm PizzaExpress Live chuyên tổ chức nhạc sống. Ở mảng quốc tế, thương hiệu vận hành khoảng 110 điểm bán tại 12 thị trường, trong đó công ty tự vận hành ở Hong Kong và UAE, còn lại là nhượng quyền cho đối tác bản địa.
| Khu vực | Thị trường | Ghi chú |
|---|---|---|
| Châu Âu | Ireland, Cyprus, Gibraltar, Tây Ban Nha | Tại Ireland chạy dưới thương hiệu Milano |
| Trung Đông | UAE, Kuwait | Đối tác Alshaya tại Kuwait; công ty tự vận hành tại UAE |
| Châu Á | Hong Kong, Macau, Ấn Độ, Indonesia, Singapore | Tại Indonesia chạy dưới tên Pizza Marzano, đối tác Mitra Adiperkasa |
| Khác | Thổ Nhĩ Kỳ | Thị trường nhượng quyền |
| Việt Nam | Chưa có | Không xuất hiện trong danh sách thị trường quốc tế chính thức |
Công ty cho biết đã có hơn 20 năm kinh nghiệm nhượng quyền. Chi tiết đáng chú ý cho Đông Nam Á: tại Indonesia thương hiệu không dùng tên PizzaExpress mà chạy dưới tên Pizza Marzano. Đây là cách xử lý xung đột tên gọi ở thị trường sở tại, và cũng là tình huống nhà đầu tư Việt Nam nên lường trước.
Website chính thức của PizzaExpress không liệt kê Việt Nam. Trong khi đó, tại Hà Nội có một chuỗi mang tên Pizza Express hoạt động từ khoảng năm 2008 với nhiều cửa hàng ở Ba Đình, Cầu Giấy, Thanh Xuân và Hoàng Mai. Đây là hai thực thể khác nhau: chuỗi tại Hà Nội không xuất hiện trong hệ thống thị trường quốc tế mà PizzaExpress Anh công bố.
Với nhà đầu tư đang tìm hiểu PizzaExpress Việt Nam, khác biệt này quan trọng ở hai điểm. Thứ nhất, nếu muốn đưa thương hiệu Anh vào Việt Nam, việc đầu tiên phải làm là tra cứu tình trạng đăng ký nhãn hiệu trong nước trước khi bàn tới hợp đồng. Thứ hai, khả năng phải vận hành dưới một tên khác tại Việt Nam, giống cách Indonesia dùng Pizza Marzano, là kịch bản cần đưa vào kế hoạch ngay từ đầu vì nó ảnh hưởng tới ngân sách marketing và tốc độ nhận biết thương hiệu.
PizzaExpress là nhà hàng ngồi tại chỗ có phục vụ, với pizza nướng lò kiểu Ý làm trục chính, kèm pasta, salad và món khai vị. Khác biệt so với pizza giao nhanh nằm ở toàn bộ chuỗi vận hành: mặt bằng lớn hơn, đội bếp cần đào tạo bài bản hơn, thời gian khách ngồi lâu hơn và doanh thu phụ thuộc nhiều vào trải nghiệm tại chỗ. Đây là lý do mô hình này không thể so sánh trực tiếp với nhượng quyền gà rán hay các mô hình quầy nhỏ.
PizzaExpress không công bố khung phí hay mức đầu tư cho thị trường Việt Nam. Các con số về chi phí nhượng quyền PizzaExpress đang lan truyền trên mạng phần lớn được suy ra từ tài liệu công bố ở thị trường khác, với mặt bằng giá, chi phí xây dựng và cơ cấu thuế hoàn toàn khác Việt Nam. Dùng chúng để lập kế hoạch tài chính là sai ngay từ giả định đầu vào.
Điều nhà đầu tư nên làm thay vì đi tìm một con số: xác định trước quy mô mặt bằng mục tiêu, khu vực triển khai và số điểm bán dự kiến, rồi làm việc trực tiếp với bộ phận nhượng quyền quốc tế của thương hiệu để nhận điều khoản áp dụng cho chính hồ sơ của mình. Mỗi hợp đồng cấp thị trường là một bộ điều khoản riêng, không có biểu giá chung.
Thương hiệu đặt mục tiêu đạt 1.000 nhà hàng trên toàn cầu vào năm 2030, với phần lớn tăng trưởng đến từ nhượng quyền quốc tế. Trong năm gần nhất, hệ thống nhượng quyền có thêm các nhà hàng mới tại Ấn Độ, Ả Rập Xê Út, Singapore, Indonesia và Thổ Nhĩ Kỳ. Công ty cũng đưa thương hiệu vào Mỹ qua đối tác nhượng quyền đặt tại Florida.
Với nhà đầu tư Việt Nam, đây vừa là tin tốt vừa là rào cản. Tốt vì thương hiệu đang chủ động tìm đối tác mới. Rào cản vì cùng lúc đó họ có nhiều thị trường để chọn, nên hồ sơ đối tác phải đủ mạnh mới được ưu tiên. Cấu trúc hợp đồng phù hợp cho tình huống này được phân tích trong bài master franchise và area development, còn bức tranh khu vực nằm ở bài cơ hội nhượng quyền Đông Nam Á 2026.
Website quốc tế của PizzaExpress không liệt kê Việt Nam. Chuỗi mang tên Pizza Express đang hoạt động tại Hà Nội là một thực thể khác, không nằm trong hệ thống thị trường quốc tế mà thương hiệu Anh công bố.
Ba việc trước tiên: tra cứu tình trạng đăng ký nhãn hiệu trong nước, chuẩn bị hồ sơ năng lực vận hành nhà hàng phục vụ tại bàn, và xác định danh mục mặt bằng mục tiêu. Điều khoản tài chính chỉ được đưa ra sau khi thương hiệu đánh giá hồ sơ đối tác.
Đây là mô hình nhà hàng ngồi tại chỗ nên cần mặt bằng lớn, ưu tiên khối đế trung tâm thương mại hoặc trục phố có lưu lượng khách ổn định và chỗ đỗ xe thuận tiện.
Khả năng thấp. Thương hiệu công khai ưu tiên đối tác có kinh nghiệm mở nhà hàng và am hiểu thị trường mục tiêu.
Nhượng quyền thương mại từ nước ngoài vào Việt Nam thuộc diện phải làm thủ tục theo quy định hiện hành. Chi tiết trong bài đăng ký nhượng quyền thương mại tại Việt Nam.
PizzaExpress là thương hiệu có lịch sử dài, hệ thống quốc tế đã chạy được và đang chủ động tìm đối tác mới. Nhưng đây không phải mô hình dành cho người lần đầu bước vào ngành nhà hàng. Việc cần làm trước tiên không phải là hỏi giá, mà là dựng hồ sơ năng lực đủ thuyết phục và làm sạch vấn đề nhãn hiệu tại Việt Nam. Hai việc đó quyết định bạn có được ngồi vào bàn hay không.