WALMART VÀ HÀNH TRÌNH “LỘT XÁC” TỪ GÃ KHỔNG LỒ BỊ CHỈ TRÍCH ĐẾN BIỂU TƯỢNG ESG TOÀN CẦU

Trong suốt nhiều thập kỷ, Walmart – “gã khổng lồ” ngành bán lẻ với hơn 10.500 cửa hàng trên toàn cầu – thường được gắn với hình ảnh của một đế chế thương mại lạnh lùng: chỉ tập trung vào tăng trưởng, lợi nhuận và mở rộng bằng mọi giá. Tuy nhiên, sau những chỉ trích kéo dài và các cú sốc truyền thông lớn, Walmart đang viết lại câu chuyện của mình – không còn là biểu tượng tiêu dùng lỗi thời, mà là hình mẫu điển hình cho chiến lược ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị doanh nghiệp) trong kỷ nguyên kinh doanh bền vững.

TỪ “KẺ BỊ CHỈ TRÍCH” ĐẾN NGƯỜI TIÊN PHONG ESG: KHÔNG PHẢI CÂU CHUYỆN ĐỔI MÀU ĐƠN GIẢN

Hơn 20 năm trước, Walmart từng chìm trong làn sóng phản đối vì hàng loạt bê bối về môi trường, nhân sự và tác động xã hội. Từ cáo buộc bóc lột lao động, trả lương thấp, bán phá giá sản phẩm gây thiệt hại cho doanh nghiệp nhỏ, đến việc phát thải khối lượng khí nhà kính khổng lồ từ chuỗi cung ứng toàn cầu. Hình ảnh thương hiệu Walmart lúc đó đối với công chúng không mấy tích cực, thậm chí là “đại diện cho mặt tối của chủ nghĩa tiêu dùng”.

Bước ngoặt xuất hiện khi chính CEO Lee Scott công khai thừa nhận trong một báo cáo năm 2005 rằng Walmart không thể tiếp tục con đường cũ nếu muốn duy trì vị thế số 1. Sự thẳng thắn đó đã mở đầu cho một cuộc đại cải tổ quy mô lớn kéo dài suốt hai thập kỷ, với mục tiêu rõ ràng: chuyển hóa mô hình kinh doanh theo hướng phát triển bền vững – không chỉ để “làm đẹp” danh tiếng, mà để tối ưu vận hành và giảm thiểu rủi ro lâu dài.

KHÔNG CÒN LÀ XU HƯỚNG, ESG GIỜ LÀ ĐÒI HỎI BẮT BUỘC

Một trong những cam kết đáng chú ý nhất của Walmart chính là mục tiêu “zero emissions” vào năm 2040. Đây không chỉ là khẩu hiệu PR, mà là chiến lược tổng thể được triển khai bằng các hành động cụ thể, có dữ liệu chứng minh. Tính đến nay, Walmart đã đầu tư vào hơn 600 địa điểm sử dụng năng lượng mặt trời và gió, đồng thời cải tiến toàn bộ hệ thống logistics, giúp tiết kiệm hơn 1 tỷ dặm vận tải mỗi năm – một con số cực kỳ ấn tượng nếu xét theo quy mô toàn cầu.

Ngoài ra, Walmart cũng hợp tác cùng 4.500+ nhà cung cấp trong khuôn khổ “Project Gigaton” – chương trình được thiết kế để giảm 1 tỷ tấn khí thải carbon trong chuỗi cung ứng trước năm 2030. Kết quả đến nay đã vượt mốc 750 triệu tấn, biến Walmart thành một trong những công ty tư nhân sở hữu sáng kiến ESG quy mô lớn nhất thế giới. Điều đó cho thấy ESG không còn là “phụ kiện” truyền thông mà thực sự nằm trong “core strategy” của Walmart.

KHÍA CẠNH NHÂN SỰ: KHÔNG CÒN CHỈ LÀ BẢNG LƯƠNG

Với đội ngũ hơn 2,1 triệu nhân viên trên toàn cầu, Walmart hiểu rằng ESG không thể chỉ nói về khí thải hay năng lượng – mà còn phải liên quan trực tiếp đến đời sống con người. Trong vài năm qua, tập đoàn này đã nâng lương tối thiểu tại Mỹ lên hơn 14 USD/giờ, đồng thời đầu tư hàng trăm triệu USD vào các chương trình đào tạo nội bộ, giúp nhân viên có lộ trình nghề nghiệp rõ ràng hơn.

Khi đại dịch COVID-19 bùng nổ, Walmart đã chi hơn 1 tỷ USD hỗ trợ nhân viên tuyến đầu, bao gồm xét nghiệm miễn phí, chăm sóc sức khỏe, và chính sách nghỉ phép có lương – đi trước nhiều đối thủ bán lẻ khác trong ngành. Bên cạnh đó, chuỗi cũng phát động hàng trăm sáng kiến cộng đồng: từ viện trợ thực phẩm, hỗ trợ thiên tai cho đến các chương trình bình đẳng giới và trao quyền kinh tế cho phụ nữ – những hành động không thể chỉ thực hiện nếu thiếu quyết tâm thực sự từ ban lãnh đạo cấp cao.

G’ TRONG ESG: CHÌA KHÓA VÀNG CHO MỌI DOANH NGHIỆP MUỐN TỒN TẠI LÂU DÀI

Không ít doanh nghiệp “ngại” chữ G trong ESG vì cho rằng quản trị minh bạch có thể làm chậm quá trình ra quyết định hoặc phơi bày điểm yếu nội bộ. Nhưng Walmart đã đi ngược lại điều đó. Tập đoàn này thiết lập hẳn một ủy ban ESG độc lập trong hội đồng quản trị để giám sát toàn bộ mục tiêu bền vững, công khai minh bạch báo cáo ESG hằng năm theo tiêu chuẩn quốc tế (GRI, SASB, TCFD), và mời tổ chức kiểm toán độc lập tham gia đánh giá.

Đặc biệt, Walmart cũng chủ động đa dạng hóa bộ máy lãnh đạo với tỷ lệ nữ giới và người da màu trong hội đồng quản trị ngày càng cao. Mô hình quản trị minh bạch – dù có thể làm chậm một số quyết định – lại là chìa khóa để xây dựng niềm tin dài hạn với nhà đầu tư và công chúng.

CHIẾN LƯỢC ESG KHÔNG PHÁ VỠ LỢI NHUẬN – MÀ CÒN TẠO RA GIÁ TRỊ THẬT

Một trong những định kiến lớn nhất về ESG là “tốn kém” và “lợi bất cập hại”. Nhưng kết quả kinh doanh của Walmart trong giai đoạn 2015–2023 đã chứng minh điều ngược lại. Tập đoàn này tiết kiệm hơn 3 tỷ USD chi phí năng lượng và logistics nhờ các cải tiến bền vững. Cổ phiếu Walmart cũng cho thấy độ ổn định tốt hơn nhiều chuỗi bán lẻ khác trong thời kỳ biến động kinh tế.

Dư luận dĩ nhiên không phải lúc nào cũng tích cực. Năm 2024, Walmart đối mặt với các đợt kêu gọi tẩy chay từ những nhóm chính trị cực đoan và các phong trào phản đối chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, phản ứng của tập đoàn luôn giữ được sự rõ ràng và kiên định – nhấn mạnh rằng hành động cá nhân của các cổ đông (như bà Christy Walton) không phản ánh lập trường doanh nghiệp. Đây chính là sự vững vàng trong quản trị mà nhiều thương hiệu khác còn đang loay hoay học hỏi.

ESG – KHÔNG CHỈ ĐỂ TRUYỀN THÔNG, MÀ LÀ CHIẾN LƯỢC ĐI ĐƯỜNG DÀI

Hành trình chuyển hóa của Walmart cho thấy rõ ràng rằng ESG không phải là chiêu trò “tô xanh thương hiệu” (greenwashing), cũng không còn là lựa chọn có-vẻ-thời-thượng cho các công ty muốn “đánh bóng tên tuổi”. Đó là một yêu cầu bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn tồn tại lâu dài trong một thế giới mà người tiêu dùng, cổ đông và cả nhân viên đều đòi hỏi sự minh bạch, trách nhiệm và tính bền vững ở cấp độ hệ thống.

Khi các nhà đầu tư ngày càng ưu tiên doanh nghiệp có chiến lược ESG bài bản, khi người tiêu dùng trẻ lựa chọn sản phẩm dựa trên giá trị và đạo đức, thì việc “ngủ quên” trên lợi nhuận ngắn hạn chính là cách nhanh nhất để bị đào thải khỏi cuộc chơi. Walmart, bằng cách thay đổi từ bên trong và chứng minh bằng dữ liệu, đã cho cả thế giới thấy rằng: Chuyển mình không hề dễ, nhưng là lựa chọn duy nhất nếu muốn đi đường dài.

Bài viết liên quan

• Franchise Brokers Hay Tự Mua Nhượng Quyền? Phân Tích Chi Phí, Rủi Ro và Lợi Ích Thực Tế
• Khi Phòng Gym Trở Thành Trung Tâm Phục Hồi: Câu Chuyện Crunch 3.0
• Ngành Nhượng Quyền F&B: Tổng Quan Thị Trường
• Vì Sao FDD Luôn Là Tài Liệu Được Yêu Cầu Đầu Tiên?
• Franchise Calculator: Công Cụ Giúp Bạn Tránh Sai Lầm Khi Đầu Tư Nhượng Quyền