Vinamilk Sau 50 Năm: Từ Ba Nhà Máy Ngừng Hoạt Động Đến Thương Hiệu Được Định Giá 2,6 Tỷ USD

Năm 1976, Vinamilk khởi đầu bằng việc tiếp quản ba nhà máy sữa đang ngừng hoạt động. Năm 2026, doanh nghiệp này được định giá 2,6 tỷ USD, có mặt tại 65 quốc gia và vùng lãnh thổ, và là công ty sữa Việt Nam duy nhất góp mặt trong Fortune Southeast Asia 500.

Hành trình đó được nhìn lại tại lễ kỷ niệm 50 năm tối 23/7 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội, nơi doanh nghiệp nhận danh hiệu Anh hùng Lao động lần thứ hai. Với chủ doanh nghiệp đang xây thương hiệu tiêu dùng, phần đáng đọc không nằm ở danh hiệu mà ở trình tự các bước đi.

Giải bài toán nguồn cung trước, thương hiệu sau

Giai đoạn đầu, Vinamilk tập trung vào thứ khó nhất và ít hào nhoáng nhất: khôi phục dây chuyền, tìm nguyên liệu, duy trì sản xuất. Năm 1989 mới ra được lô sữa bột “Made in Vietnam” đầu tiên. Đầu thập niên 1990, chương trình “Cách mạng trắng” đặt nền cho vùng nguyên liệu sữa tươi trong nước.

Xuất khẩu chỉ bắt đầu năm 1997 — hơn hai mươi năm sau khi thành lập, và tám năm sau lô sữa bột nội địa đầu tiên. Trình tự này ngược với cách nhiều thương hiệu tiêu dùng Việt hiện nay vận hành, khi truyền thông và mở rộng điểm bán thường chạy trước năng lực cung ứng.

Dinh dưỡng của người Việt Nam phải do chính người Việt Nam làm chủ.

Câu nói của bà Mai Kiều Liên, Tổng giám đốc Vinamilk, tóm gọn định hướng tự chủ chuỗi cung ứng mà doanh nghiệp theo đuổi suốt giai đoạn này.

Quy mô nền tảng sản xuất

Từ một quốc gia không có nhiều lợi thế chăn nuôi bò sữa, Vinamilk hiện vận hành:

• 15 trang trại trong và ngoài nước đạt chuẩn Global S.L.P.
• Đàn bò khoảng 130.000 con
• Năng lực cung ứng khoảng 1,1 triệu lít sữa tươi mỗi ngày
• Hơn 300 sản phẩm tung mới và tái tung thuộc 15 ngành hàng tính đến cuối 2025

Công nghệ là lớp phòng thủ thứ hai

Doanh nghiệp đưa vào ứng dụng công nghệ kép hút chân không, siêu vi lọc, xay nguyên hạt và công thức 6HMO đầu tiên tại Việt Nam. Các chứng nhận quốc tế như Monde Selection, Clean Label Project, Purity Award hay World Dairy Innovation Awards là thứ giúp sản phẩm đi qua được hàng rào kỹ thuật của thị trường xuất khẩu — một chi tiết mà doanh nghiệp F&B Việt muốn ra nước ngoài thường đánh giá thấp.

Những con số tài chính sau cổ phần hoá

Đến cuối năm 2025, vốn điều lệ Vinamilk đạt gần 20.900 tỷ đồng, gấp 14 lần thời điểm cổ phần hoá năm 2003. Giai đoạn 2004-2025, doanh thu hợp nhất tăng hơn 15 lần, từ 4.227 tỷ đồng lên 63.724 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế tăng hơn 18 lần, từ 518 tỷ đồng lên 9.414 tỷ đồng.

Ở thị trường quốc tế, từ những đơn hàng đầu tiên sang Iraq gần ba thập kỷ trước, kim ngạch xuất khẩu luỹ kế đạt gần 3,9 tỷ USD. Theo Brand Finance, Vinamilk thuộc Top 10 thương hiệu sữa giá trị nhất toàn cầu với xếp hạng sức mạnh thương hiệu AAA+.

Bài học cho thương hiệu tiêu dùng đang mở rộng

Điều đáng chú ý với chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ không phải quy mô hiện tại, mà là độ dài của mỗi giai đoạn. Mười ba năm để có sản phẩm nội địa hoàn chỉnh. Thêm tám năm nữa để xuất khẩu. Gần ba mươi năm để đạt cột mốc tỷ USD kim ngạch. Không có bước nhảy nào bỏ qua phần xây năng lực.

Điểm thứ hai là cách doanh nghiệp giữ quyền kiểm soát vùng nguyên liệu. Trong ngành tiêu dùng, thương hiệu mạnh mà phụ thuộc nguồn cung bên ngoài sẽ mất biên lợi nhuận ngay khi giá đầu vào biến động. Đây cũng là lý do các chuỗi F&B đang chuẩn hoá chuỗi cung ứng trước khi tính chuyện nhân rộng — một điểm chung với mô hình nhượng quyền đồ uống, nơi chất lượng nguyên liệu quyết định khả năng đồng nhất giữa các điểm bán.

Câu chuyện Vinamilk cũng đặt cạnh những chuyển động gần đây của ngành bán lẻ và tiêu dùng Việt: Masan nâng mục tiêu lợi nhuận với WinCommerce, hay AEON dồn 60% vốn Đông Nam Á vào Việt Nam. Cả ba đều cho thấy cùng một thứ — thị trường tiêu dùng nội địa đang đủ lớn để nuôi những cuộc chơi dài hơi.

Hồ sơ xếp hạng thương hiệu ngành sữa toàn cầu được công bố tại Brand Finance.

---

Nguồn: VnExpress — Vinamilk: từ ba nhà máy dừng hoạt động đến thương hiệu sữa tỷ USD

Bài viết liên quan

• KCN Vietnam nắm 6% thị phần kho xây sẵn cao cấp miền Bắc, chen vào cuộc đua của BW Industrial và Mapletree
• Vinpearl mở thêm 208 ha VinWonders: Cần Giờ và Hạ Long Xanh gấp hơn 4 lần Disneyland Park Paris
• Hồng Trà Ngô Gia mở cửa hàng đầu tiên tại Bangkok, cắt trà trái cây và thêm trà bí đao cho khẩu vị Thái
• C.P. chi thêm 334,7 triệu baht mua 51% Brew Factory, 18 ngày sau thương vụ nước ép Le Fruit tại Việt Nam
• HAGL đưa 6.300 ha cà phê vào kế hoạch 2030 của HGI trước thềm IPO, Arabica là mũi nhọn