Việt Nam vươn lên bản đồ bán dẫn toàn cầu: FPT và Viettel hợp tác Qualcomm, Marvell, Siemens

Việt Nam hiện đứng thứ 4 thế giới về xuất khẩu thiết bị bán dẫn với kim ngạch đạt 7,92 tỷ USD (số liệu 2024 từ OEC World), vượt qua nhiều quốc gia có truyền thống công nghệ lâu đời. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng chip toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ, hai tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam — FPT và Viettel — đang “chia bài” chiến lược cùng các đối tác quốc tế Qualcomm, Marvell, Siemens để đưa Việt Nam từ quốc gia lắp ráp trở thành trung tâm thiết kế và chế tạo chip.

Kim ngạch xuất khẩu bán dẫn Việt Nam: Vị thế thứ 4 thế giới

Thiết bị bán dẫn là mặt hàng xuất khẩu có giá trị đứng thứ 11 của Việt Nam. Hoa Kỳ là thị trường tiêu thụ lớn nhất với 5,85 tỷ USD, tiếp theo là Ấn Độ, Mexico và Hàn Quốc. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu 2,98 tỷ USD thiết bị bán dẫn (đứng thứ 13 thế giới), nguồn cung chính từ Trung Quốc (1,03 tỷ USD) và Hàn Quốc (879 triệu USD).

Thặng dư thương mại gần 5 tỷ USD trong lĩnh vực này cho thấy Việt Nam không chỉ là điểm trung chuyển mà đang tạo ra giá trị gia tăng thực sự trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

FPT: Thiết kế chip cùng Qualcomm và Marvell

FPT Semiconductor tập trung vào phân khúc thiết kế vi mạch (IC design), hợp tác chiến lược với Qualcomm và Marvell trong các dự án phát triển chip chuyên dụng. FPT cũng cam kết cung ứng 10.000 nhân sự chất lượng cao cho ngành bán dẫn, trở thành đối tác đào tạo quan trọng trong hệ sinh thái quốc gia.

“Không thể để lắp ráp mãi — Việt Nam phải chuyển mạnh sang thiết kế và chế tạo chip”

Bên cạnh FPT, hệ sinh thái thiết kế chip tại Việt Nam còn có sự hiện diện của các nhà cung cấp công cụ EDA hàng đầu thế giới gồm Siemens, Synopsys, Dassault Systèmes — tạo nền tảng cho hàng nghìn kỹ sư Việt Nam tiếp cận công nghệ thiết kế vi mạch tiên tiến nhất.

Viettel: Xây nhà máy chế tạo chip đầu tiên tại Việt Nam

Tập đoàn Viettel đã chính thức công bố kế hoạch khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam trong năm 2026. Mục tiêu tự chủ sản xuất vi mạch và chip cho trạm phát sóng 5G. Viettel đặt tham vọng đến năm 2030 lọt vào nhóm 60 doanh nghiệp quốc phòng hàng đầu thế giới với tỷ trọng doanh thu sản phẩm công nghệ cao đạt trên 10%.

Sự phân vai rõ ràng giữa FPT (thiết kế) và Viettel (chế tạo) tạo nên bức tranh hoàn chỉnh cho ngành bán dẫn nội địa, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và tăng năng lực tự chủ công nghệ.

Lộ trình quốc gia: 50.000 kỹ sư và 100 tỷ USD doanh thu

Chiến lược quốc gia theo Quyết định 1018/QĐ-TTg xác lập lộ trình hình thành hệ sinh thái bán dẫn tự chủ qua ba giai đoạn đến năm 2050, với các mục tiêu cụ thể:

• Nhân lực: Đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030
• Quy mô ngành: Doanh thu trên 100 tỷ USD/năm vào năm 2050
• Hệ sinh thái: 300 doanh nghiệp thiết kế, 3 nhà máy chế tạo (fabs), 20 nhà máy đóng gói và kiểm thử
• Ưu đãi: Thuế thu nhập doanh nghiệp 10%, miễn thuế TNCN cho chuyên gia, cơ chế Sandbox theo Luật KH&CN

Đất hiếm và điện hạt nhân: Hai trụ cột hạ tầng

Nền tảng cho chiến lược bán dẫn đến từ hai lợi thế tự nhiên. Thứ nhất, Việt Nam sở hữu 22 triệu tấn đất hiếm — trữ lượng lớn thứ hai thế giới — nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất chip. Thứ hai, dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 với tổng công suất 6.400 MW sẽ đảm bảo nguồn điện sạch, ổn định cho các nhà máy bán dẫn — yếu tố sống còn khi một fab hiện đại tiêu thụ điện năng tương đương một thành phố nhỏ.

Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt Nam?

Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu khỏi Trung Quốc đang tạo ra cơ hội chưa từng có cho Việt Nam. Với vốn FDI đạt 15,2 tỷ USD trong quý I/2026, dòng vốn công nghệ cao đang đổ vào Việt Nam với tốc độ kỷ lục. Các doanh nghiệp SME trong nước có thể tham gia chuỗi giá trị qua các phân khúc như cung ứng vật liệu, dịch vụ đóng gói, kiểm thử, hay phát triển phần mềm nhúng — những mảng không đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ nhưng đáp ứng chuẩn ESG và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cuộc đua bán dẫn toàn cầu đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Việt Nam — với tài nguyên đất hiếm, nhân lực trẻ dồi dào và cam kết chính sách mạnh mẽ — đang có vị thế thuận lợi để trở thành mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng chip thế giới. Câu hỏi không còn là “liệu Việt Nam có thể” mà là “doanh nghiệp nào sẽ nắm bắt cơ hội đầu tiên”.

---

Nguồn: CafeF — Việt Nam nắm giữ ‘báu vật’ lớn thứ 2 thế giới: Cách FPT, Viettel ‘chia bài’ cùng Qualcomm, Marvell, Siemens

Bài viết liên quan

• Highlands Coffee Lãi Kỷ Lục Q1/2026, 1.011 Cửa Hàng
• TikTok Shop Đưa TMĐT Về Bản Làng: Mô Hình Xã TMĐT 2026
• F&B Việt Nam 2026: Cuộc Đua Hai Cực Giá Rẻ Và Trải Nghiệm
• PizzaExpress Nhượng Quyền — Cơ Hội Đầu Tư 2026
• BIM Group Bắt Tay AEON Mall Xây TTTM 4.300 Tỷ Lớn Nhất Đà Nẵng