Toyota chốt 360 triệu USD cho dòng xe điện hóa tại Việt Nam, Meiko và YKK nâng cấp vai trò sản xuất

Tại cuộc làm việc giữa Thủ tướng Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản sáng 6/9, Tổng giám đốc Toyota Việt Nam Hirata Osamu cho biết hãng đã quyết định đầu tư tổng cộng 360 triệu USD để củng cố nền tảng sản xuất, hướng tới sản xuất hàng loạt các dòng xe điện hóa trong đó có xe hybrid. Cùng buổi làm việc, Meiko, YKK và Panasonic đều công bố những bước dịch chuyển đáng chú ý về vai trò của Việt Nam trong mạng lưới khu vực của họ.

360 triệu USD và bước chuyển sang sản xuất hàng loạt xe điện hóa

Khoản đầu tư của Toyota không nhắm vào việc mở rộng công suất đơn thuần mà nhắm vào năng lực sản xuất dòng xe điện hóa — nhóm sản phẩm đòi hỏi chuỗi cung ứng linh kiện và tay nghề lắp ráp khác với xe động cơ đốt trong truyền thống. Hãng kỳ vọng Chính phủ xây dựng lộ trình điện hóa theo hướng phát huy lợi thế của cả xe hybrid lẫn xe chạy pin, thay vì chỉ ưu tiên một công nghệ.

Meiko, YKK, Panasonic: vốn Nhật đi lên phía giá trị gia tăng cao

Ông Ozasa Haruhiko, Trưởng đại diện Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO), mô tả bức tranh chung: hoạt động của doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam đang mở rộng sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao.

Doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam đang mở rộng sang lĩnh vực giá trị gia tăng cao.

Ba ví dụ được nêu tên cụ thể. Meiko tăng đầu tư sản xuất bảng mạch in phục vụ chuỗi cung ứng bán dẫn. YKK xem Việt Nam là căn cứ điều hành hoạt động tại ASEAN — tức là chuyển từ vai trò nhà máy gia công sang trung tâm điều phối khu vực. Panasonic đẩy mạnh chuyển đổi số và AI trong sản xuất.

Đây là mẫu hình quen thuộc với ai đã theo dõi dòng vốn Nhật vài năm gần đây, từ cấu trúc sở hữu chuỗi nhà hàng mà JETRO công bố cho tới quyết định dồn 60% vốn Đông Nam Á vào Việt Nam của AEON.

Thuế tiêu thụ đặc biệt theo phát thải CO2: đề xuất đang chờ Bộ Tài chính

Điểm kỹ thuật đáng chú ý nhất trong kiến nghị của Toyota là đề xuất chuyển cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô từ dựa trên dung tích động cơ sang dựa trên mức phát thải CO2. Cách tính này phản ánh sát hơn tác động môi trường thực tế của từng công nghệ xe, thay vì mặc định xe dung tích lớn là xe gây ô nhiễm nhiều hơn.

Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Tài chính nghiên cứu đề xuất về thuế tiêu thụ đặc biệt với xe hybrid tự sạc và báo cáo Chính phủ trong tháng 10.

Vùng phát thải thấp tại Hà Nội và TP.HCM

Bà Arai Sayaka, Tổng giám đốc Honda Việt Nam, cũng bày tỏ quan tâm tới chính sách xây dựng vùng phát thải thấp tại hai đô thị lớn. Đại diện Honda đánh giá cao cách tiếp cận của Hà Nội và kỳ vọng kinh nghiệm này được vận dụng khi TP.HCM xây dựng chính sách tương ứng.

Hai điểm nghẽn doanh nghiệp Nhật nêu ra

Ngoài lĩnh vực ô tô, các doanh nghiệp Nhật đề nghị Việt Nam nâng cao tính dự đoán và minh bạch của quy định pháp luật, đồng thời duy trì cơ chế chia sẻ thông tin và đối thoại giữa chính quyền với doanh nghiệp.

Vấn đề thứ hai là thiếu hụt nhân lực công nghệ. Ông Tsuchibashi Akito, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, cho rằng cần cải thiện cả ba khâu: đào tạo, phát triển và giữ chân nhân tài. Đổi lại, phía Nhật cam kết tiếp tục chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và duy trì đầu tư.

Những con số của cuộc làm việc

• 360 triệu USD — tổng vốn Toyota quyết định đầu tư để củng cố nền tảng sản xuất tại Việt Nam.
• Tháng 10 — mốc Bộ Tài chính phải báo cáo Chính phủ về thuế tiêu thụ đặc biệt với xe hybrid tự sạc.
• 6/9 — ngày diễn ra cuộc làm việc giữa Thủ tướng và cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản.
• 3 tên tuổi — Meiko, YKK, Panasonic được nêu như minh chứng cho dịch chuyển lên phân khúc giá trị cao.

Doanh nghiệp Việt và nhà đầu tư nhượng quyền đọc được gì

Câu chuyện này thoạt nhìn thuộc về ngành ô tô, nhưng phần đáng giá nằm ở cách doanh nghiệp Nhật mô tả tiêu chí ra quyết định. Họ không nói nhiều về ưu đãi thuế; họ nói về khả năng dự đoán chính sách và chất lượng nhân lực. Đó cũng chính là hai câu hỏi mà bất kỳ franchisor quốc tế nào cũng đặt ra trước khi trao quyền lãnh thổ cho một đối tác Việt Nam.

Việc YKK nâng Việt Nam thành căn cứ điều hành ASEAN là chi tiết đáng chú ý với giới nhượng quyền. Khi một tập đoàn chuyển trung tâm điều phối khu vực về đây, đội ngũ quản lý cấp vùng, ngân sách đào tạo và các chức năng hỗ trợ cũng dịch chuyển theo — làm dày thêm lớp nhân sự quản lý đa quốc gia mà các chuỗi nhượng quyền vẫn phải cạnh tranh để tuyển. Điều tương tự từng được ghi nhận khi Việt Nam giữ 52% sản lượng giày Nike toàn cầu và khi thị trường kho xây sẵn cao cấp phía Bắc nóng lên.

Với nhà đầu tư đang cân nhắc các thương hiệu nhượng quyền Nhật Bản tại Việt Nam, tín hiệu ở đây là mức độ cam kết dài hạn của khối doanh nghiệp Nhật vẫn đang tăng chứ không chững lại. Thông tin nền về hoạt động xúc tiến của khối này được công bố tại Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO).

---

Nguồn: CafeF — Toyota rót 360 triệu USD sản xuất xe điện hóa, đề xuất với Thủ tướng chính sách đặc biệt cho xe hybrid tại TP.HCM

Bài viết liên quan

• Luckin Coffee mở cửa hàng thứ 100 tại Singapore, vươn lên chuỗi cà phê lớn thứ hai đảo quốc
• Mekong Capital tìm nhà đầu tư chiến lược cho phần vốn tại F88 sau hơn 10 năm đồng hành
• Nhượng quyền Build-A-Bear 2026: bốn định dạng cửa hàng và hồ sơ đối tác bán lẻ trải nghiệm
• Pandora khánh thành nhà máy 150 triệu USD tại TP.HCM, nâng 50% công suất chế tác trang sức toàn cầu
• DFI Retail Group tiếp quản mảng Starbucks tại 7 thị trường châu Á, gồm Việt Nam, kèm khoản tiền mặt khoảng 340 triệu USD